ISO 9001:2026 gepubliceerd!
Datum: 17-09-2026
De nieuwe versie van de internationale norm voor kwaliteitsmanagement, ISO 9001:2026, is gepubliceerd. Voor organisaties met een bestaand ISO 9001-certificaat en voor organisaties die certificering overwegen, is dit een logisch moment om stil te staan bij twee vragen:
- Wat verandert er inhoudelijk?
- Wat betekent dit voor bestaande certificaten en de voorbereiding op de overgang?
ISO 9001 blijft wereldwijd één van de meest toegepaste normen voor kwaliteitsmanagementsystemen. De nieuwe editie introduceert geen volledig nieuw model, maar legt wel duidelijk andere en aangescherpte accenten. Daarom is het belangrijk om niet alleen te weten dat de norm is gewijzigd, maar vooral welke onderwerpen nadrukkelijker terugkomen.
Wat zijn de belangrijkste wijzigingen in ISO 9001:2026?
De volgende onderwerpen komen nadrukkelijker terug in de herziene norm:
- Sterkere koppeling tussen kwaliteit, context en strategie
Het kwaliteitsmanagementsysteem moet duidelijker aansluiten op de koers van de organisatie, op relevante interne en externe ontwikkelingen en op de manier waarop besluiten worden genomen. Kwaliteit komt daarmee nadrukkelijker in relatie te staan tot strategische sturing. - Meer aandacht voor kwaliteitscultuur en ethisch gedrag
De nieuwe editie legt nadruk op leiderschap in de praktijk. Niet alleen processen en verantwoordelijkheden tellen, maar ook voorbeeldgedrag, openheid, kwaliteitscultuur en integer handelen. - Duidelijker onderscheid tussen risico’s én kansen
Eén van de belangrijkste accenten is dat risico’s en kansen nadrukkelijker afzonderlijk worden benaderd. Organisaties moeten dus niet alleen risico’s beheersen, maar ook kansen explicieter identificeren, analyseren, benutten en evalueren binnen het kwaliteitsmanagementsysteem. - Meer nadruk op wijzigingsbeheer
Wijzigingen moeten beheerst worden gepland, gecommuniceerd, gevolgd en geëvalueerd. Dat geldt niet alleen voor grote organisatiewijzigingen, maar breder voor relevante veranderingen die invloed hebben op het managementsysteem of de procesbeheersing. - Meer aandacht voor klimaat, technologie en maatschappelijke ontwikkelingen in de contextanalyse
De norm vraagt nadrukkelijker om actuele interne en externe ontwikkelingen mee te nemen. Daarbij wordt onder meer expliciet benoemd dat organisaties moeten beoordelen of klimaatverandering relevant is voor hun kwaliteitsmanagementsysteem. - Meer nadruk op kennisborging, competenties en digitale informatie
Organisaties moeten beter kunnen aantonen hoe zij kennis behouden, delen en toepassen. Ook is er meer aandacht voor toekomstige competentiebehoeften en voor de toegankelijkheid, integriteit en beveiliging van gedocumenteerde informatie in een digitale omgeving. - Meer focus op leveranciers, uitbestede processen en ketenbeheersing
De beheersing van externe partijen en ketenrisico’s krijgt meer aandacht. Dat raakt onder meer leveranciersbeoordeling, continuïteit, prestaties van externe partijen en de beheersing van kritische afhankelijkheden. - Meer nadruk op prestatieanalyse, trends en aantoonbare verbetering
De norm stuurt sterker op het gebruiken van gegevens, analyses, audits en directiebeoordelingen om onderbouwde keuzes te maken en verbeteringen aantoonbaar op te volgen.
Wat betekent dit in de praktijk?
Voor veel organisaties zal ISO 9001:2026 waarschijnlijk geen volledige herinrichting van het managementsysteem vragen. De impact zal vaker liggen in het aanscherpen van bestaande processen, verantwoordelijkheden, managementinformatie en onderbouwing.
Concreet kan dat betekenen dat organisaties opnieuw moeten kijken naar:
- de aansluiting van het managementsysteem op strategie en context;
- de manier waarop kwaliteitscultuur, leiderschap en ethisch gedrag zichtbaar zijn of worden gemaakt;
- de wijze waarop risico’s en kansen afzonderlijk worden bepaald en opgevolgd;
- de beheersing van wijzigingen en de evaluatie van de effectiviteit daarvan;
- de borging van kennis, competenties en digitale informatie;
- de aansturing van leveranciers, uitbestede processen en ketenafhankelijkheden;
- het gebruik van data, trends en evaluaties voor sturing en verbetering.
Wat is de overgangsregeling voor bestaande certificaten?
Zoals gebruikelijk bij een normherziening wordt voor bestaande certificeringen een overgangsperiode gehanteerd. Op dit moment wordt breed uitgegaan van een overgangsperiode van drie jaar vanaf publicatie van ISO 9001:2026. Dat betekent in de praktijk dat organisaties met een certificaat volgens ISO 9001:2015 hun managementsysteem binnen die periode moeten aanpassen en laten beoordelen tegen de nieuwe editie.
Daarbij is wel van belang dat de definitieve overgangsregeling en uitvoeringsafspraken nader worden bevestigd via de daarvoor geldende accreditatie- en internationale documenten. Organisaties doen er daarom verstandig aan om niet alleen naar de publicatie van de norm zelf te kijken, maar ook naar de verdere uitwerking van de overgangsvoorwaarden.
Wat betekent dit concreet voor bestaande certificaathouders?
Voor bestaande certificaathouders is dit een logisch moment om:
- een eerste gap-analyse of impactbeoordeling uit te voeren;
- vast te stellen welke onderdelen van het managementsysteem inhoudelijk geraakt worden;
- te beoordelen of risico’s en kansen in de huidige systematiek voldoende afzonderlijk zijn uitgewerkt;
- na te gaan of contextanalyse, wijzigingsbeheer en leveranciersbeheersing nog voldoende actueel zijn;
- relevante medewerkers en proceseigenaren tijdig mee te nemen in de wijzigingen;
- de overgang op tijd te betrekken bij interne audits, managementbeoordelingen en auditvoorbereiding.
Vroegtijdige voorbereiding helpt om aanpassingen beheerst door te voeren en verrassingen bij opvolgingsaudits of hercertificatie te voorkomen.
Heeft u vragen over uw huidige certificering, de overgangsregeling of de gevolgen van ISO 9001:2026 voor uw organisatie? Neem dan gerust contact op met EBN Certification.